De invloed van stress op je lichaam

Wanneer je stress ondervindt heeft dit invloed op je sympathisch systeem, je immuunsysteem en je hormoonsysteem.

Het sympathisch systeem reageert snel en krachtig waardoor je je tegen bedreigingen kunt beschermen, het geeft adrenaline af aan je bloed. Dit reguleert je ademhaling, je spijsvertering en je bloeddruk. Adrenaline zorgt voor een toegenomen gevoeligheid. Je krijgt er een kick van en dat het boosheid, angst en zweten bevordert kan heel nuttig zijn, maar laat het niet te lang rondhangen in je systeem.

Wanneer je tot vluchten of vechten wordt aangezet instrueert je brein je grote spieren om zich ‘in gereedheid te brengen’. Deze spieren zijn het meest geschikt voor deze taak omdat ze over meer dan een gewricht lopen en omdat ze een stuk korter kunnen worden. Op lange termijn is het niet zo slim om deze spieren steeds te activeren omdat ze niet geschikt zijn om constant paraat te zijn. In het algemeen geldt dat deze spieren zich samentrekken en korter worden als ze gedurende lange tijd actief zijn. Dan gaan ze ‘stijf’ aanvoelen. Er wordt melkzuur opgebouwd, schouders gaan pijn doen, rugpijn verplaatst zich door je ruggenmerg en nekpijn verspreid zich naar je achterhoofd of naar je ogen.

Veranderingen in de activiteit van de spieren kunnen vooral belangrijk zijn in verband met pijn in de wervelkolom. Rugpijn veroorzaakt bijvoorbeeld veranderingen in de rompspieren. Deze helpen het brein waarschijnlijk bij het ‘spalken’ van de romp. Soms blijkt de spieractiviteit zich niet te normaliseren wat ervoor zorgt dat de structuren in de wervelkolom meer in elkaar gedrukt worden of minder stabiel worden. Angst of stress kan ervoor zorgen dat aanpassingen naar de oorspronkelijke staat niet plaatsvindt.

Het immuunsysteem wordt minder actief, dit richt zich normaal gesproken op energiebehoud en besparing: het helpt bij de spijsvertering, het opslaan van energie, het aanmaken van nieuwe cellen en de voorplanting.

Het hormoonsysteem werkt samen met het sympathisch systeem maar reageert minder snel, de effecten van het hormoonsysteem kunnen wel veel langer aanhouden, weken of zelfs maanden.

Het hormoonsysteem produceert onder stress cortisol. Cortisol wordt vaak het ‘stresshormoon’ genoemd en heeft soms een slechte naam. Het heeft echter vooral een beschermende functie. Samen met adrenaline beschermt het je lichaam als het op de proef wordt gesteld. Het vertraagt lichaamsprocessen die niet nodig zijn voor onmiddellijke bescherming en versnelt processen die dat wel zijn. Wanneer je net op het punt staat een examen af te leggen, verzeild bent geraakt in een roofoverval of jezelf vertild hebt en pijn in je rug ervaart dan zijn voortplanting en vertering niet zo belangrijk. Ook het genezingsproces in je weefsels kunnen dan wel even wachten, ontstekingsprocessen vragen gewoon teveel energie. Een te hoog cortisol wordt in verband gebracht met een trage genezing, geheugenverlies, depressie, wanhoop en een afname van fysieke prestaties.

Of de bedreiging nu fysiek of mentaal is, het feit dat er sprake is van een noodsituatie zorgt voor een toename van de cortisolproductie.

Bedreigende prikkels kunnen dus overal vandaan komen: van snijwonden, katten, leraren, predikanten, buikgriep, bulten, blauwe plekken, films, monsters of overvallers (om maar wat te noemen). Allemaal aspecten waar je dus stress van kan ondervinden. De door de stress vrijgekomen cortisol en adrenaline brengen energie naar het brein de spieren en het hart. Het zorgt ervoor dat zuurstof beschikbaar is, laat je haren overeind staan, verwijdt je pupillen, vernauwt je darm, ondersteunt de activiteit van het immuunsysteem en vermindert de productie van sperma.

Al deze dingen zijn bijzonder nuttig als je moet besluiten over vechten of vluchten maar op de lange termijn zijn ze super uitputtend en negatief als je lichaam moet genezen.

Mensen die druk en opgewonden zijn kunnen weer rustig en kalm worden als ze zich gesteund en gewaardeerd voelen. Je gesteund en gewaardeerd voelen zal mensen vanuit een opgewonden toestand in een rustigere meer beschermde toestand brengen. Slapeloosheid komt veel voor bij een drukke en opgewonden toestand en zorgt ervoor dat het lichaam in een matige conditie komt en dat je weefsels gevoeliger worden. Slaap je niet (goed) genoeg dan vindt er te weinig reparatie plaats. Een goede reden om overdag wat ontspanning en meditatie oefeningen te doen. Yoga zou hier een goed alternatief voor zijn. Dit geeft je lichaam de kans om weer terug te keren in de rust en kalmte die je nodig hebt voor een goed herstel.

Tot slot kan een manueeltherapeut ook helpen bij het resetten van de verstoorde balans in je lichaam. Met specifieke technieken kan ervoor gezorgd worden dat de circulatie van zuurstof en afvalstoffen weer in balans raakt en dat spanningsklachten in de spieren en gewrichten weer afnemen. Daarnaast kunnen we je helpen met het herkennen van stress door symptomen die ieder lichaam aangeeft.

Ervaar jij stress? Dan kan het handig zijn om een aantal behandelingen te ondergaan om de gevolgen hiervan op je lichaam weer om te keren.